کودک هنگام تولد میزانی از خلاقیت را با خود به همراه می‌آورد و در حدود سن ۲ سالگی این خلاقیت نمود ظاهری پیدا می‌کند.

برای مثال کودک ۲ ساله بر چوبی سوار شده و می‌گوید این اسبم است یا با خمیر اشکالی می‌سازد که از نظر ما بزرگسالان بی‌معناست ولی برای او ماشین، آدم و چیز دیگری است، کودک پیش‌دبستانی وقتی قلم به دست می‌گیرد طرح‌هایش را آنچنان می‌کشد که از ذهن خلاقش نشأت گرفته است، خانه نقاشی او با خانه کلیشه‌ای که ما بزرگسالان در ذهن داریم متفاوت است، او پرشور و خلاق است، با اشیای گوناگون چیزهایی می‌سازد و در ذهن به آن جان می‌بخشد و داستان‌های خیالی می‌گوید، می‌خواهد بداند، کشف کند، او کنجکاو است و مشتاق، اما معما اینجاست که چرا این کودکان با استعداد و فعال به بزرگسالانی تبدیل می‌شوند که از به کارگیری تفکر هوشمند و خلاقیت خود لذت نمی‌برند، چرا و چگونه زندگی که چنان امیدوارکننده آغاز می‌شود در اکثر موارد پایانی یأس‌آور و ناخوشایند دارد؟

تحقیقات تورنس (۱۹۶۲) نشان داده است که کودکان تا سن ۱۰سالگی در اوج خلاقیت هستند اما وقتی در شرایط مدرسه قرار می‌گیرند و از آنها انتظار می‌رود که پاسخ‌های مشخص و قالبی به سؤالات بدهند و تحت ارزشیابی قرار می‌گیرند، خلاقیت آنها به تدریج کاهش می‌یابد. بنابراین باید سیستم آموزشی مدارس از حالت آموزگار محوری و تاکید بیش از حد به سطح بازگویی، خارج شده و به کودکان در آموزش نحوه تفکر و رسیدن به سطوح بالای شناختی یعنی فراشناخت کمک کند.

براساس اهداف منتشره از سوی وزارت آموزش و پرورش، «پرورش استعدادها و کمک به تقویت خلاقیت» یکی از اهداف آموزش و پرورش محسوب می‌شود و مدارس باید در راستای تحقق این هدف به رشد و پرورش خلاقیت دانش‌آموزان بپردازند؛ لیکن در اکثر موارد خودآگاه یا ناخودآگاه موجب تضعیف و حتی تضییع خلاقیت می‌شوند. از مهم‌ترین موانع پرورش خلاقیت در مدارس می‌توان موارد زیر را برشمرد:

تاکید بر محفوظات، تکالیف زیاد، عدم توجه به تفاوت‌های فردی، وجود کلاس‌های پرجمعیت، انضباط سخت و زورمدارانه، برنامه درسی و جدول ساعات غیرقابل انعطاف برای فعالیت‌های کلاس، عدم آشنایی معلمان با ویژگی‌های دانش‌آموزان خلاق، روش‌های تدریس سنتی و مبتنی بر معلم‌محوری، تاکید زیاد بر نمره دانش‌آموزان به عنوان ملاک خوب بودن، عدم پذیرش ایده‌های جدید، شخصیت جدی معلم، استهزاء و طعنه، تحت فشار قراردادن برای همنوایی با دیگران، فرهنگ سکوت در مقابل اظهارنظر معلم، تاکید بر تفکر همگرا به جای تفکر واگرا، عدم تجهیز منابع و امکانات و تکیه بر سطوح اولیه حیطه شناختی.

وجود شرایط فوق‌الذکر چون سد محکمی در مقابل توسعه خلاقیت دانش‌آموزان خواهد بود و در صورت از بین رفتن این شرایط، خلاقیت ارتقا پیدا خواهد کرد. در محیط مدرسه عوامل متعددی در خلاقیت دانش‌آموزان تاثیر می‌گذارد که در یک دسته‌بندی کلی به جو حاکم بر مدرسه، محتوا و مواد آموزشی ومعلم تقسیم می‌شوند، در اینجا هر کدام را به صورت جداگانه مورد بررسی قرار می‌دهیم.



ادامه مطلب
تاريخ : ۱۳٩۳/٧/۳٠ | ۳:۱۳ ‎ب.ظ | نویسنده : ابوالفضل استواری | نظرات ()



" راه دور" در خدمت خانواده ها


آیا می دانید برنامه ی راه دور موسسه ی مادران امروز چیست؟


"راه دور" برنامه ای است که محتوا ی آموزشی و خدمات موسسه را در اختیار خانواده هایی قرار می دهد که به هر دلیلی امکان حضور در موسسه را ندارند یا نمی توانند به سایر مراکز آموزشی و فرهنگی که موسسه در آن ها برنامه اجرا می کند ، مراجعه کنند.
فعالیت های مربوط به این برنامه ، به شکل گروهی و رو در رو ، بدون حضور مستقیم کارشناس در جلسه ها و با اتکا به مطالعه ی کتاب هایی که به همین منظور تالیف شده است ، اجرا می شود .
محتوای برنامه ی راه دور :
محتوای دوره های پیشنهادی برای راه دور مشابه همان دوره های موسسه ، حول سه موضوع زیر و با تاکید بر خواندن کتاب های نشر مادران امروز که به این منظور تالیف شده است ، اجرا می شود .
• رفتار با کودک ، شامل : ( نقش و وظیفه ی خانواده در پرورش فرزند ، چگونگی ایجاد محیط مناسب برای پرورش فرزند ، چگونگی رفتار مناسب با فرزند ، چگونگی ایجاد فرصت های مناسب برای زندگی با فرزند ، اثر تشویق و تنبیه در تربیت فرزند ،مفهوم قاطعیت در ارتباط با فرزند و ... )

• رفتار با نوجوان ، شامل : ( چگونگی اثر آرزو ها و خواسته های والدین در پرورش فرزند،عواملی که روی تربیت فرزند اثر می گذارد ، مفهوم قاطعیت در رفتار با نوجوان ، چگونگی رشد جسمی در دوران نوجوانی، چگونگی رشد ذهنی در دوران نوجوانی ،چگونگی رشد عاطفی – روانی در دوران نوجوانی ، چگونگی رشد اجتماعی در دوران نوجوانی ،آشنایی با بلوغ در دوره ی نوجوانی و ....)

• رفتار با خود ، شامل : ( چگونگی و اثر گوش دادن موثر ، چگونگی و اثر حرف زدن موثر ، آشنایی با مفهوم " نه " گفتن آگاهانه، آشنایی با هیجان ها و اثر آن ها در زندگی ، آشنایی با خشم به عنوان یکی از هیجان ها ، چگونگی بروز مناسب خشم و جلوگیری از آسیب های خشم در زندگی و ارتباط با خود و دیگران ، چگونگی برخورد مناسب با خشم دیگران و ... )
چگونگی بهره گیری از برنامه ی راه دور :
مادران ، پدران ، مربیان و سایر علاقه مندان به برنامه های موسسه ، می توانند به طریق زیر عمل کنند :
1. براساس نیاز خود یکی از موضوع ها ( دوره ها ) را انتخاب کنند .
2. به سایر دوستان یا علاقه مندان اطلاع رسانی کنند و یک گروه کوچک تشکیل دهند . ( حدود 10 نفر )
3. یک نماینده برای گروه انتخاب کنند . (کار نماینده ایجاد ارتباط بین گروه و موسسه است .)
4. یک مکان رسمی برای تشکیل جلسه های گروه انتخاب کنند . ( مکان هایی مثل مهد کودک، مدرسه، اداره ، دفتر کار، فرهنگسرا، مسجد و ... )
5. یک نام و نشانی مشخص ، ایمیل ، تلفن و فاکس برای گروه انتخاب کنند .
6. نماینده ی گروه برای اطلاع موسسه از تشکیل گروه و انتخاب دوره ی مورد نظر ، با مسئول بخش راه دور موسسه ، تماس بگیرد .
7. کتاب های مرتبط با گام مورد نظر از طرف موسسه تعیین و با تسهیلات ویژه در اختیار گروه قرار می گیرد .
8. از این به بعد کار گروه آغاز می شود . (برای هفته ای یک روز ، هر روز 2 ساعت مفید )
9. طول مدت هر گام با توجه به کتاب هایی که باید مطالعه شود ، تعداد اعضای گروه ، میزان فعالیت هر گروه و آمادگی های هر گروه متغیر است .
10. نماینده ی گروه گزارش هر جلسه و پرسش های گروه خود را از طریق ایمیل ، به بخش راه دور موسسه ارسال می کند و همه ماهه پیک راه دور موسسه را که برای تکمیل اطلاعات و ارتباط گروه ها با موسسه تهیه می شود ، دریافت می کند و در اختیار اعضای گروه قرار می دهد .
11. موسسه فقط مسئول برنامه های ی پیشنهادی خود در چارچوب تعیین شده و منطبق بر مطالعه ی کتاب های تعیین شده برای هر دوره می باشد .
12. عضویت در گروه های راه دور رایگان است .
13. موسسه آماده ی برگزاری برنامه های جنبی از جمله : جلسه های توجیهی برای گروه ها در آغاز به کار و پاسخ گویی به پرسش ها و رفع اشکال های گروه ها در ضمن کار ، برنامه ریزی برای گرد همایی ها و کارگاه های حضوری در تهران و شهرستان ها همچنین کمک به گروه ها برای ادامه ی کارشان می باشد .
14. توجه : هزینه ی برنامه های جنبی بر عهده ی گروه هاست .
15. نمایندگان گروه ها باید بهره گیر موسسه شوند .
این شکل از یادگیری چه ویژگی هایی دارد ؟
این شکل از یادگیری از راه دور ، اولین بار است که در ایران تجربه می شود و حاصل تلاش ها ، پژوهش ها و تجربه های سال ها فعالیت موسسه ی مادران امروز با خانواده ها است . عمده ترین ویژگی های این روش به قرار زیر است :
o انجام کار به شکل گروهی، استفاده از تفکر جمعی با روش زنده و فعال و مشارکتی در گروه ؛ ایجاد رابطه های هدفمند و مفید، احساس توانمندی و امید برای بهبود زندگی فردی وخانوادگی ، حس تنها نبودن و تعلق به گروهی که وجوه مشترک بسیاری با یکدیگر دارند ، تبادل تجربه های مفید در محدوده ی کتاب هایی معین ، مشارکت در فعالیت های اجتماعی و ... ؛
o بهره مندی از اطلاعات کاربردی و عملی موجود در کتاب هایی که به همین منظور تدوین شده است با استفاده از شیوه ی مطالعه ی فردی و گروهی ؛
o شرکت در برنامه های فرهنگی مرتبط با کار گروه ؛
ارتباط نزدیک با موسسه مادران امروز ، با خبر شدن از سایر برنامه های مورد نیاز خانواده ها و امکان مشارکت در آن ها ، چه در تهران چه با یک برنامه ریزی مشترک ، در محل تشکیل گروه

 



تاريخ : ۱۳٩۳/٧/٢٠ | ۳:٤٦ ‎ب.ظ | نویسنده : ابوالفضل استواری | نظرات ()